Συνεργασία Ηλία Τουφεξίδη : Γ_1
Μπέρτολντ Μπρεχτ
Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε
Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε.
Απ' αυτό βγάζω το συμπέρασμα πως είσαστε εκατομμυριούχοι.
Το μέλλον σας είναι σιγουρεμένο - το βλέπετε
μπροστά σας σ' άπλετο φως. Φρόντισαν
οι γονείς σας για να μη σκοντάψουνε τα πόδια σας
σε πέτρα. Γι' αυτό τίποτα δε χρειάζεται
να μάθεις. Έτσι όπως είσαι
εσύ μπορείς να μείνεις.
Κι έτσι κι υπάρχουνε ακόμα δυσκολίες, μιας κι οι καιροί
όπως έχω ακούσει είναι ανασφαλείς,
τους ηγέτες σου έχεις, που σου λένε ακριβώς
τι έχεις να κάνεις για να πας καλά.
Έχουνε μαθητέψει πλάι σε κείνους
που ξέρουν τις αλήθειες που ισχύουνε
για όλους τους καιρούς
μα και τις συνταγές που πάντα βοηθάνε.
Μιας και για σένα γίνονται τόσο πολλά
δε χρειάζεται ούτε δαχτυλάκι να κουνήσεις.
Βέβαια, αν τα πράματα ήταν διαφορετικά
Η μάθηση θα 'τανε υποχρέωσή σου.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλολογικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλολογικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 18 Μαρτίου 2010
Ποίηση (3)
Συνεργασία Βενετίας Ζαχαράκη : Γ_θεωρ_1
Νίκος Καββαδίας
Πούσι
Έπεσε το πούσι αποβραδίς
- το καραβοφάναρο χαμένο -
κι έφτασες χωρίς να σε προσμένω
μες στην τιμονιέρα να με δεις.
Κάτασπρα φοράς κι έχεις βραχεί,
πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου.
Κάτω στα νερά του Port Pegassu
βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή.
Μας παραμονεύει ο θερμαστής
με τα δυο του πόδια στις καδένες.
Μην κοιτάς ποτέ σου τις αντένες
με την τρικυμία - θα ζαλιστείς.
Βλαστημά ο λοστρόμος τον καιρό
κι είν' αλάργα τόσο η Τοκοπίλλα.
Από να φοβάμαι και να καρτερώ
κάλλιο περισκόπιο και τορπίλλα.
Φύγε! Εσέ σου πρέπει στέρεα γη.
Ήρθες να με δεις κι όμως δε μ' είδες
- έχω απ' τα μεσάνυχτα πνιγεί
χίλια μίλια πέρ' απ' τις Εβρίδες.
Νίκος Καββαδίας
Πούσι
Έπεσε το πούσι αποβραδίς
- το καραβοφάναρο χαμένο -
κι έφτασες χωρίς να σε προσμένω
μες στην τιμονιέρα να με δεις.
Κάτασπρα φοράς κι έχεις βραχεί,
πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου.
Κάτω στα νερά του Port Pegassu
βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή.
Μας παραμονεύει ο θερμαστής
με τα δυο του πόδια στις καδένες.
Μην κοιτάς ποτέ σου τις αντένες
με την τρικυμία - θα ζαλιστείς.
Βλαστημά ο λοστρόμος τον καιρό
κι είν' αλάργα τόσο η Τοκοπίλλα.
Από να φοβάμαι και να καρτερώ
κάλλιο περισκόπιο και τορπίλλα.
Φύγε! Εσέ σου πρέπει στέρεα γη.
Ήρθες να με δεις κι όμως δε μ' είδες
- έχω απ' τα μεσάνυχτα πνιγεί
χίλια μίλια πέρ' απ' τις Εβρίδες.
Ποίηση (2)
Συνεργασία Βενετίας Ζαχαράκη : Γ_θεωρ_1
Κωνσταντίνος Καβάφης
Όσο μπορείς
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς : μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ' εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.
Κωνσταντίνος Καβάφης
Όσο μπορείς
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς : μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ' εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.
Παρασκευή 12 Μαρτίου 2010
Ποίηση (1)
Η ποίηση είναι δημιουργία.
Η ποίηση μπορεί να είναι συναρπαστική και για τον λόγο αυτό έχει και εχθρούς.
Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας για την Ποίηση (21 Μαρτίου) θα δούμε στην ανάρτηση αυτή ένα έργο του Μιχάλη Κατσαρού (1920 – 1998) από την συλλογή του [Κατά Σαδδουκαίων], εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2005.
Το ποίημα με τίτλο [Η διαθήκη μου] δημοσιεύθηκε στον [Δημοκρατικό Τύπο] στις 08 Οκτωβρίου 1950. Η εφημερίδα λογόκρινε τους στίχους που δίνουμε με κόκκινο χρώμα. Την επόμενη ημέρα ο ποιητής τους έστειλε (και δημοσίευσαν) το [Υστερόγραφο], που θα δείτε παρακάτω :
Η διαθήκη μου
Αντισταθείτε
σ' αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι
..και λέει: καλά είμαι εδώ.
Αντισταθείτε σ' αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι
..και λέει: Δόξα σοι ο Θεός.
Αντισταθείτε
στον περσικό τάπητα των πoλυκατοικιών
στον κοντό άνθρωπο του γραφείου
στην εταιρεία εισαγωγαί - εξαγωγαί
στην κρατική εκπαίδευση
στο φόρο
σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ.
Αντισταθείτε
σ' αυτόν που χαιρετάει απ' την εξέδρα
..ώρες ατέλειωτες τις παρελάσεις
στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε
στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες
σ' όλα τ' ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι
σ' αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει
έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν
σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ.
Αντισταθείτε πάλι σ' όλους αυτούς που λέγονται
..μεγάλοι
σ' όλους που γράφουν λόγους για την εποχή
..δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα
στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις
από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό
..αρχηγό τους.
Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών
..και διαβατηρίων
στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη
..διπλωματία
στα εργοστάσια πολεμικών υλών
σ' αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια
στα θούρια
στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους
στους θεατές
στον άνεμο
σ' όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς
στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας
ως και σε μένα, σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ
..αντισταθείτε.
Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την
..Ελευθερία.
Υστερόγραφο
Η διαθήκη μου πριν διαβαστεί
-καθώς διαβάστηκε-
ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο
Πριν διαβαστεί
όχι οι κληρονόμοι που περίμεναν
αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.
Η διαθήκη μου για σένα και για σε
χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα
από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους.
Αλλάξανε φράσεις σημαντικές
ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο
εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς
τη νέα βουή στα δάση
τον άνεμο τον σκότωσαν -
τώρα καταλαβαίνω πια τι έχασα
..ποιος είναι αυτός που πνίγει.
Κι εσύ λοιπόν
στέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις
από φωνή
από τροφή
από άλογο
από σπίτι
στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος :
Ελευθερία ανάπηρη πάλι σού τάζουν.
Η ποίηση μπορεί να είναι συναρπαστική και για τον λόγο αυτό έχει και εχθρούς.
Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας για την Ποίηση (21 Μαρτίου) θα δούμε στην ανάρτηση αυτή ένα έργο του Μιχάλη Κατσαρού (1920 – 1998) από την συλλογή του [Κατά Σαδδουκαίων], εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2005.
Το ποίημα με τίτλο [Η διαθήκη μου] δημοσιεύθηκε στον [Δημοκρατικό Τύπο] στις 08 Οκτωβρίου 1950. Η εφημερίδα λογόκρινε τους στίχους που δίνουμε με κόκκινο χρώμα. Την επόμενη ημέρα ο ποιητής τους έστειλε (και δημοσίευσαν) το [Υστερόγραφο], που θα δείτε παρακάτω :
Η διαθήκη μου
Αντισταθείτε
σ' αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι
..και λέει: καλά είμαι εδώ.
Αντισταθείτε σ' αυτόν που γύρισε πάλι στο σπίτι
..και λέει: Δόξα σοι ο Θεός.
Αντισταθείτε
στον περσικό τάπητα των πoλυκατοικιών
στον κοντό άνθρωπο του γραφείου
στην εταιρεία εισαγωγαί - εξαγωγαί
στην κρατική εκπαίδευση
στο φόρο
σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ.
Αντισταθείτε
σ' αυτόν που χαιρετάει απ' την εξέδρα
..ώρες ατέλειωτες τις παρελάσεις
στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε
στις μουσικές τα τούμπανα και τις παράτες
σ' όλα τ' ανώτερα συνέδρια που φλυαρούνε
πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι
σ' αυτή την άγονη κυρία που μοιράζει
έντυπα αγίων λίβανον και σμύρναν
σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ.
Αντισταθείτε πάλι σ' όλους αυτούς που λέγονται
..μεγάλοι
σ' όλους που γράφουν λόγους για την εποχή
..δίπλα στη χειμωνιάτικη θερμάστρα
στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις
από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό
..αρχηγό τους.
Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών
..και διαβατηρίων
στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη
..διπλωματία
στα εργοστάσια πολεμικών υλών
σ' αυτούς που λένε λυρισμό τα ωραία λόγια
στα θούρια
στα γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους
στους θεατές
στον άνεμο
σ' όλους τους αδιάφορους και τους σοφούς
στους άλλους που κάνουνε το φίλο σας
ως και σε μένα, σ' εμένα ακόμα που σας ιστορώ
..αντισταθείτε.
Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την
..Ελευθερία.
Υστερόγραφο
Η διαθήκη μου πριν διαβαστεί
-καθώς διαβάστηκε-
ήταν ένα ζεστό άλογο ακέραιο
Πριν διαβαστεί
όχι οι κληρονόμοι που περίμεναν
αλλά σφετεριστές καταπατήσαν τα χωράφια.
Η διαθήκη μου για σένα και για σε
χρόνια καταχωνιάστηκε στα χρονοντούλαπα
από γραφιάδες, πονηρούς συμβολαιογράφους.
Αλλάξανε φράσεις σημαντικές
ώρες σκυμμένοι πάνω της με τρόμο
εξαφανίσανε τα μέρη με τους ποταμούς
τη νέα βουή στα δάση
τον άνεμο τον σκότωσαν -
τώρα καταλαβαίνω πια τι έχασα
..ποιος είναι αυτός που πνίγει.
Κι εσύ λοιπόν
στέκεσαι έτσι βουβός με τόσες παραιτήσεις
από φωνή
από τροφή
από άλογο
από σπίτι
στέκεις απαίσια βουβός σαν πεθαμένος :
Ελευθερία ανάπηρη πάλι σού τάζουν.
Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου 2010
Παγκόσμια ημέρα μητρικής γλώσσας
Στις 21 Φεβρουαρίου γιορτάζεται διεθνώς η Ημέρα της Μητρικής Γλώσσας. Είναι μία από τις ευκαιρίες να δώσουμε, κάποια συγκεκριμένη ημέρα, έμφαση στην ενασχόληση με θέματα, που κανονικά έπρεπε να μας απασχολούν κάθε μέρα. (Για άλλες επετείους δες εδώ).
Η δική μου μητρική γλώσσα είναι η Ελληνική. Η γλώσσα αυτή μιλιέται επί χιλιάδες χρόνια και έχει μπολιάσει με λέξεις πολλές άλλες γλώσσες. Οι λέξεις μπορεί και να αλλάξουν εκεί σημασία και ενίοτε να επιστρέψουν στην Ελληνική ως αντιδάνεια. Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον πεδίο μελέτης και έρευνας.
Στην ανάρτηση αυτή θέλω να δούμε το θέμα της ετυμολογίας (έτυμο = ρίζα της λέξης) που μελετάει την αρχική σημασία κάποιων λέξεων.
Για παράδειγμα, όλοι γνωρίζουμε ότι σαγηνεύω σημαίνει γοητεύω, μαγεύω. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι ότι σαγήνη ήταν ένα είδος διχτυού των αρχαίων, οπότε σαγηνεύω σήμαινε ψαρεύω, πιάνω στα δίχτυα μου. Ενδιαφέρον;
Άλλο παράδειγμα : Γιατί οι Αχαρνές λέγονται και Μενίδι; Στην αρχαία εποχή το παχύ ψάρι (ο ροφός) ονομαζόταν Αχάρνα και το ψιλό ψάρι (η μαρίδα) λεγόταν Μαινίδιον (η μικρή Μαίνη).
Η περιοχή γύρω από τα σημερινά Μέγαρα είχε πλούσιες καλλιεργημένες εκτάσεις που τροφοδοτούσαν την Αθήνα (θυμηθείτε τους [Αχαρνής] του Αριστοφάνη).
Έγινε ο Πελοποννησιακός πόλεμος και ο Σπαρτιάτης βασιλιάς κατέστρεψε σχεδόν ολόκληρη την πεδιάδα για να εξαναγκάσει τους πολιορκημένους Αθηναίους να παραδοδούν.
Μετά, σε μια παράσταση, ένας κωμικός ηθοποιός είπε για την πεδιάδα [έστι ούν ουκ Αχάρνα αλλά Μαινίδιον] δηλαδή [δεν είναι λοιπόν Ροφός αλλά μαριδάκι] ή [δεν είναι πιά πλούσια η παραγωγή αλλά φτωχή].
Το ευφυολόγημα έχει ξεχαστεί σήμερα, αλλά οι δυό ονομασίες [Αχαρνές και Μενίδι] επέζησαν.
(Μη με πιστεύετε που το λέω. Να ψάχνετε και να επαληθεύετε τις πληροφορίες).
Προτείνω να γράψετε σχόλια όπου θα αναφέρετε εκείνη την λέξη, που σας εντυπωσίασε πιο πολύ όταν μάθατε την αρχική σημασία της, καθώς και την ετυμολογία της. Έτσι θα μάθουμε όλοι ενδιαφέροντα πράγματα.
Η δική μου μητρική γλώσσα είναι η Ελληνική. Η γλώσσα αυτή μιλιέται επί χιλιάδες χρόνια και έχει μπολιάσει με λέξεις πολλές άλλες γλώσσες. Οι λέξεις μπορεί και να αλλάξουν εκεί σημασία και ενίοτε να επιστρέψουν στην Ελληνική ως αντιδάνεια. Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον πεδίο μελέτης και έρευνας.
Στην ανάρτηση αυτή θέλω να δούμε το θέμα της ετυμολογίας (έτυμο = ρίζα της λέξης) που μελετάει την αρχική σημασία κάποιων λέξεων.
Για παράδειγμα, όλοι γνωρίζουμε ότι σαγηνεύω σημαίνει γοητεύω, μαγεύω. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι ότι σαγήνη ήταν ένα είδος διχτυού των αρχαίων, οπότε σαγηνεύω σήμαινε ψαρεύω, πιάνω στα δίχτυα μου. Ενδιαφέρον;
Άλλο παράδειγμα : Γιατί οι Αχαρνές λέγονται και Μενίδι; Στην αρχαία εποχή το παχύ ψάρι (ο ροφός) ονομαζόταν Αχάρνα και το ψιλό ψάρι (η μαρίδα) λεγόταν Μαινίδιον (η μικρή Μαίνη).
Η περιοχή γύρω από τα σημερινά Μέγαρα είχε πλούσιες καλλιεργημένες εκτάσεις που τροφοδοτούσαν την Αθήνα (θυμηθείτε τους [Αχαρνής] του Αριστοφάνη).
Έγινε ο Πελοποννησιακός πόλεμος και ο Σπαρτιάτης βασιλιάς κατέστρεψε σχεδόν ολόκληρη την πεδιάδα για να εξαναγκάσει τους πολιορκημένους Αθηναίους να παραδοδούν.
Μετά, σε μια παράσταση, ένας κωμικός ηθοποιός είπε για την πεδιάδα [έστι ούν ουκ Αχάρνα αλλά Μαινίδιον] δηλαδή [δεν είναι λοιπόν Ροφός αλλά μαριδάκι] ή [δεν είναι πιά πλούσια η παραγωγή αλλά φτωχή].
Το ευφυολόγημα έχει ξεχαστεί σήμερα, αλλά οι δυό ονομασίες [Αχαρνές και Μενίδι] επέζησαν.
(Μη με πιστεύετε που το λέω. Να ψάχνετε και να επαληθεύετε τις πληροφορίες).
Προτείνω να γράψετε σχόλια όπου θα αναφέρετε εκείνη την λέξη, που σας εντυπωσίασε πιο πολύ όταν μάθατε την αρχική σημασία της, καθώς και την ετυμολογία της. Έτσι θα μάθουμε όλοι ενδιαφέροντα πράγματα.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)